Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan 2026 İçin Kapsamlı Destek Revizyonu

Tarım Sektöründe Yeni Dönem: 2026’dan İtibaren Kapsamlı Destek ve Üretim Düzenlemeleri

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete’de yayımlanarak 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecek olan yeni tebliğ, Türkiye’nin tarım sektöründe önemli bir dönüşümün habercisi niteliğinde. Bu düzenlemelerle tarımsal destekler, üretim planlaması ve sürdürülebilir tarım uygulamaları yeniden şekilleniyor. Amaç, modern ve verimli bir tarım yapısını destekleyerek çiftçinin refahını artırmak ve doğal kaynakların korunmasını sağlamak. Yeni tebliğ, çiftçi odaklı, çevre dostu ve stratejik ürünleri teşvik eden bir yaklaşım sergiliyor. Bu kapsamda, özellikle kapalı ortam üretimleri, organik tarım ve biyolojik mücadele gibi alanlarda dikkate değer yenilikler bulunuyor.

Destek Hesaplamalarında Şeffaflık ve Kadın-Genç Çiftçilere Ek Destek

Yeni tebliğle birlikte temel, planlı üretim, üretimi geliştirme ve biyolojik veya biyoteknik mücadele desteklerinin hesaplama yöntemi değişiyor. Buna göre, destekleme tutarı, destek katsayı değeri ile destek katsayısının çarpımı sonucu elde edilecek. Bu sayede desteklerin daha adil ve şeffaf bir şekilde dağıtılması hedefleniyor.

• KOBÜKS’ün Önemi: Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi (KOBÜKS), 1 Ocak 2026’dan itibaren destek başvurularında Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) ve Örtü Altı Kayıt Sistemi (ÖKS) ile birlikte kullanılacak. Bu yeni sistem, kapalı ortam üretimlerinin daha yakından takip edilmesini sağlayacak.
• Kadın ve Genç Çiftçilere Pozitif Ayrımcılık: Kapalı ortamda bitkisel üretim ünitelerinde üretim yapan kadın veya son takvim gününde 41 yaşından gün almamış çiftçilere, KOBÜKS’e kayıtlı kapalı ortamda bitkisel üretim (alçak tünel hariç) alanları için ayrıca 3 katsayı ile ilave temel destek ödemesi yapılacak. Bu adım, tarımsal üretimde kadınların ve gençlerin rolünü güçlendirmeyi amaçlıyor.

Organik Tarıma ve Yerli Sertifikalı Tohuma Büyük Teşvik

Çevre dostu ve sürdürülebilir tarım uygulamaları yeni tebliğin öncelikleri arasında. Bu doğrultuda, organik tarım ve yerli sertifikalı tohum kullanımına yönelik önemli teşvikler getiriliyor.

• Organik Tarım Desteği: Organik Tarım Bilgi Sistemi’nde (OTBİS) kayıtlı organik tarım faaliyeti yapan birinci derece tarımsal amaçlı örgüte üye çiftçilerin arazilerine, ürün grubunun bulunduğu bireysel-grup ürün sertifikası türüne karşılık gelen destek katsayısının yüzde 25’i kadar ilave organik tarım desteği ödemesi yapılacak. Bu, tarımsal örgütlenmeyi ve organik üretimi destekleyici kritik bir adımdır.
• Sertifikalı Tohum Kullanım Desteği: 2026 üretim yılından itibaren, belirlenen havzalarda, yağlık ayçiçeğinde kamu araştırma enstitüleri ve üniversiteler tarafından yurt içinde ıslah edilerek tescil edilmiş, mısır, soya ve patates ürünlerinde ise yurt içinde ıslah edilerek tescil edilmiş çeşitlerin yine yurt içinde üretilip sertifikalandırılmış tohumlarını kullanarak ekim-dikim yapılması halinde, destek katsayısı esas alınarak sertifikalı tohum kullanım desteği ödenecek. Bu, yerli tohumculuğun geliştirilmesi ve dışa bağımlılığın azaltılması açısından stratejik bir öneme sahip.

Biyolojik Mücadele Yaygınlaşıyor, Zeytin Üreticisine Kolaylık

Kimyasal ilaç kullanımının azaltılması ve biyolojik mücadele yöntemlerinin yaygınlaştırılması, yeni düzenlemelerin odak noktalarından biri. Bu alanda özellikle zeytin üreticileri için önemli bir kolaylık sağlanıyor.

• Zeytin Sineği Mücadelesi: Zeytin üreticilerinin zeytin sineğine karşı biyoteknik mücadelede ruhsatlı olan feromon artı tuzak desteğinden yararlanabilmeleri için bireysel olarak en az 40 dekar zeytinlik alanda biyoteknik mücadele yapma şartı, yeni düzenlemeyle 20 dekara düşürüldü. Bu sayede daha fazla üreticinin çevre dostu mücadele yöntemlerini kullanması teşvik edilecek. Zeytinyağı sektöründe sürdürülebilirliğin artması bekleniyor.
• Genel Biyolojik Mücadele: Bitkisel üretime arız olan zararlı organizmalara karşı biyolojik ve/veya biyoteknik mücadelenin yaygınlaştırılması amacıyla kapalı ortamda ve açık alanda bitkisel üretimde, destekleme kapsamına alınan ürünler, zararlı organizmalar ve destekleme ödeme miktarları belirlenen destek birim tutarları üzerinden hesaplanacak.

Üretim Planlaması ve Münavebe Kurallarına Düzenleme

Yeni tebliğ ile su kaynaklarının verimli kullanılması ve bölgesel üretim çeşitliliğinin sağlanması amacıyla planlı üretim ve münavebe (ekim nöbeti) kuralları da güncellendi.

• Su Kısıtı Olan Havzalarda Ekim Kısıtlaması: Yeraltı sularının yetersiz olduğu ve su kısıtı tespit edilen havzalarda, mısır (dane) ve patates ekilişleri destek kapsamı dışında bırakıldı. Bu karar, suyun etkin kullanımını teşvik ederken, çiftçileri kuraklığa dayanıklı ürünlere yönlendirmeyi hedefliyor.
• Münavebe Uygulama Kuralları: Sulu tarım arazilerinde dörtlü münavebe uygulanmasında mısır (dane/silaj), patates, şeker pancarı, domates ve havuç ürünleri, dört üretim yılında art arda gelmemek şartıyla en fazla iki defa ekilebilecek. Bu, toprak verimliliğini korumak ve hastalık-zararlı döngülerini kırmak için önemli bir adımdır.
• Yem Bitkileri Desteği: Kaba yem elde etmek amacıyla ekilişi yapılan yem bitkilerinin yeşil olarak biçilmesi, silaj yapılması veya otlatılması, sadece fiğ, yulaf, çavdar ve tritikalenin yeşil ot-dane olarak hasat edilmesi halinde desteklemeye esas kontrol tutanağı düzenlenecek. Çok yıllık yem bitkilerinden yonca, korunga, üçgül ve yapay çayır-mera ekilişleri için, hasat döneminde yapılan kontroller sonucunda bitkinin vejetatif gelişimini sürdürdüğü ve verimliliğinin devam ettiği tespit edilen alanlara, ekiliş yılına bakılmaksızın destekleme ödemesi yapılacak.

Çiftçi Muhasebe Veri Ağı (ÇMVA) ve Tarımsal Yayım ve Danışmanlık

Çiftçi Muhasebe Veri Ağı’na katılım primi desteği 2026 ve 2027 yılları için uygulanmayacak. Tarımsal yayım ve danışmanlık desteğinde ise seralarda ve tünellerde en az 1000 metrekare ünite taban alanı, mantarhanelerde ve tamamen yapay ışıkla üretim yapılan ünitelerde en az 500 metrekare üretim yüzey alanında üretim yapmak şartı aranacak. Bu adımlar, desteklerin daha odaklı ve verimli kullanılmasını sağlayacak.

2026 üretim yılından itibaren yürürlüğe girecek bu düzenlemelerin, Türk tarımının geleceği üzerinde kalıcı etkiler yaratması bekleniyor. Çiftçiler, tarımsal destek ve üretim süreçlerindeki bu değişikliklere uyum sağlayarak daha sürdürülebilir ve kazançlı bir tarım modeline geçiş yapma fırsatı bulacaklar. Bu kapsamda, bakanlık ve ilgili kurumlar, çiftçilere yönelik bilgilendirme ve eğitim faaliyetlerini artıracak. Bu düzenlemeler, Türkiye’nin ekonomik hedefleri doğrultusunda, tarım sektörünün rekabet gücünü artırma ve gıda güvenliğini sağlama yolunda atılan önemli adımları temsil ediyor.

Yeni Tarımsal Destekleme Tebliği ile Öne Çıkan Değişiklikler

• Destek Hesaplama Modeli: Temel destekler, katsayı değerleri üzerinden yeniden hesaplanacak.
• Kadın ve Genç Çiftçi Teşviki: KOBÜKS’e kayıtlı kapalı ortam bitkisel üretim yapan 41 yaş altı genç ve kadın çiftçilere 3 katsayı ilave destek sağlanacak.
• Organik Tarım ve Örgütlenme Desteği: Birinci derece tarımsal amaçlı örgüte üye organik tarım yapan çiftçilere %25 ilave destek verilecek.
• Yerli Sertifikalı Tohum: Belirlenen havzalarda yağlık ayçiçeği, mısır, soya ve patates üretiminde yerli sertifikalı tohum kullanımına ek destek sağlanacak.
• Zeytin Biyoteknik Mücadele: Zeytin sineği mücadelesinde feromon+tuzak desteği için dekar şartı 40’tan 20’ye düşürüldü.
• Su Kısıtı Olan Havzalarda Ekim Kısıtlaması: Dane mısır ve patates ekimi destek kapsamı dışında bırakıldı.
• Münavebe Kuralları: Sulu tarım arazilerinde belirli ürünlerin dört yıllık periyotta ekim sıklığı yeniden düzenlendi.
• ÇMVA Desteği Askıda: Çiftlik Muhasebe Veri Ağı katılım primi desteği 2026 ve 2027 yıllarında uygulanmayacak.
• Tarımsal Danışmanlık Şartları: Seralarda en az 1000 m², mantarhanelerde 500 m² üretim alanı şartı getirildi.