MEB’den Akran Zorbalığına Karşı Kritik Hamle: İlkokul Yaşı Değişiyor!

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), eğitim sisteminde uzun süredir tartışma konusu olan ilkokula başlama yaşını yeniden düzenlemek için harekete geçti. Yeni planlamaya göre, sınıflardaki büyük yaş farklarının yol açtığı akran zorbalığı sorununu minimize etmek ve öğrencilerin akademik ile sağlıklı gelişimlerini daha iyi bir zemine oturtmak amacıyla ilkokula başlama yaşı temel olarak 72 ay olarak belirlenecek.

Mevcut Sistemdeki Yaş Farkı ve Yarattığı Sorunlar

2014 yılında yürürlüğe giren mevcut yönetmeliğe göre, eylül ayı sonunda 69 ayını dolduran çocuklar ilkokula başlayabiliyor. Ancak velilerin dilekçesiyle 66-68 aylık çocukların da okula başlamasına olanak tanınıyor. Bu esnek uygulama, birinci sınıflarda 14 aya kadar varan ciddi yaş farkları yaratıyor. Eğitimciler bu durumu “Bir bebeğin 14 aylık bir çocukla aynı beceriyi göstermesini beklemek gibi” ifadeleriyle özetliyor.

Uzmanlar, özellikle küçük yaşta okula başlayan öğrencilerin, duygusal ve fiziksel olarak daha olgun akranlarının baskısına karşı savunmasız kaldığını vurguluyor. Bu durum, sadece akademik uyumda değil, aynı zamanda sosyal gelişimde de önemli güçlüklere yol açıyor.

Yeni Düzenleme: 72 Ay ve Esneklik Modeli

Sabah gazetesinin haberine göre, Türkiye Milli Eğitim Bakanlığı, bu sorunları ortadan kaldırmak amacıyla ilkokula başlama yaşını temel olarak 72 ay olarak belirleyecek. Çocukların gelişimsel durumlarına göre ise 69 ay ile 75 ay arasında (+/- 3 ay) bir esneklik tanımlanacak. Böylece sınıfların daha homojen bir yapıya kavuşturularak, öğrencilerin birbirlerine yakın yaş gruplarında eğitim görmesi hedefleniyor.

Uzmanlar Neden 72 Ayı İşaret Ediyor?

Eğitim uzmanları ve çocuk gelişimi uzmanlarına göre, ilkokula başlamak için en uygun yaşın 72 ay olmasının birçok temel nedeni var:

• Bedensel ve Zihinsel Hazırlık: 72 ayını dolduran çocuklar, bedensel, zihinsel ve sosyal açıdan okula uyum için en hazır dönemdedir. Kalem tutma, öz bakım (tuvalet, yemek), yönerge takip etme gibi temel becerileri kazanmış olurlar.
• Oyun Çağı Özellikleri: 66-71 aylık çocuklar hala oyun çağı özellikleri gösterdiği için ilkokulun gerektirdiği disipline ve akademik beklentilere uyumda zorlanabilirler.
• Akademik Güçlükler: Erken yaşta okula başlayan öğrenciler, ilk yıllarda başarılı olsalar bile üçüncü sınıftan itibaren akademik güçlüklerle daha sık karşılaşabilirler.
• Sosyal ve Duygusal Savunmasızlık: Özellikle fiziksel olarak küçük olan öğrenciler, daha olgun akranlarının “Sen küçüksün” gibi sosyal baskılarına ve zorbalığına karşı daha açık hale gelirler. Bu durum uzun vadeli özgüven gelişimini olumsuz etkileyebilir.

Erken Başlayan Öğrencilerin Karşılaştığı Zorluklar

ODTÜ Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü’nün yaptığı araştırmalar ve sınıf öğretmenlerinin geri bildirimleri, erken yaşta (66-69 ay) okula başlayan çocukların sıkça yaşadığı sorunları ortaya koyuyor:

1. Yazı, çizim ve kas becerisi gerektiren çalışmalarda belirgin zorlanma.
2. Derslere odaklanma ve dikkat sürelerinin kısa olması.
3. Tuvalet, yemek gibi öz bakım ihtiyaçlarında yetişkin desteğine duyulan gereksinim.
4. Sınıf ortamındaki kurallara ve disipline uyumda güçlük çekme.
5. Sosyal gelişim açısından akranlarından geri kalma ve içe kapanma.
6. Çabuk yorulma ve zaman zaman ağlama krizleri yaşama.
7. Ödev yapma ve yönerge takip etme becerilerinde sınırlılık.
8. Motor beceri eksiklikleri nedeniyle çanta düzenleme, düğme ilikleme gibi işleri tek başına yapamama.
9. Okumaya geçiş süreçlerinin daha geç yaşanması ve bunun özgüven kaybına yol açması.

Geçmişteki Uygulama ve Gelecek Beklentisi

MEB, geçen yıl gerçekleştirilen sınıf yerleştirmelerinde yaş farkını dikkate alarak benzer yaş grubundaki öğrencileri aynı sınıflarda toplamış ve bu uygulamanın olumlu geri dönüşlerini almıştı. Bu başarı, başlama yaşının da revize edilmesi kararında etkili oldu. Bakan Yusuf Tekin yönetimindeki MEB, bu yeni düzenlemeyle birlikte eğitimde daha kapsayıcı ve öğrenci odaklı bir yaklaşım benimsemeyi hedefliyor. Bu sayede hem akademik başarıların artması hem de öğrencilerin okul yaşamlarında daha mutlu ve güvenli hissetmeleri bekleniyor.