Kocaeli Dilovası Yangını: Sigortasız İşçi Faciası ve Adalet Arayışı

Kocaeli Dilovası Yangını: Sigortasız İşçi Faciası ve Adalet Arayışı

8 Kasım’da Kocaeli’nin Dilovası ilçesindeki bir kozmetik fabrikasında çıkan yangın ve patlama, Türkiye’yi sarsan bir trajediye dönüştü. Toplam 7 kişinin hayatını kaybettiği, 6 kişinin ise yaralandığı bu facia, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) müfettişlerinin hazırladığı ara raporla birlikte daha da derin bir insani krizi gözler önüne serdi: Kazazedelerin büyük çoğunluğunun sigortasız çalıştırıldığı belirlendi. Kamuoyunda geniş yankı uyandıran olay, iş sağlığı ve güvenliği standartlarının yanı sıra sosyal güvenlik haklarının korunmasının önemini bir kez daha acı bir şekilde hatırlattı.

Bu haberimizde, Dilovası yangınında yaşanan acı tabloyu, SGK raporunun çarpıcı detaylarını, olaya ilişkin yürütülen soruşturmayı ve bu tür faciaların bir daha yaşanmaması için atılması gereken adımları ele alıyoruz.

Dilovası Faciasının Perde Arkası: SGK Raporu Neleri Ortaya Koydu?

Mimar Sinan Mahallesi’ndeki kozmetik fabrikasında 8 Kasım’da meydana gelen yangın ve patlama sonrasında SGK müfettişleri tarafından titiz bir inceleme başlatıldı. Araştırmaların sonucunda ortaya çıkan ara rapor, kamuoyunu şoke eden gerçekleri gözler önüne serdi. Rapora göre, olay yerinde hayatını kaybeden Şengül Yılmaz, Tuğba Taşdemir, Cansu Esetoğlu, Nisanur Taşdemir, Esma Gikan ve Hanım Gülek ile tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitiren Tuncay Yıldız olmak üzere toplam 7 kişi hayatını kaybetti. Yaralananlar arasında ise Keriman Miskin, Gülhan Bendi, Ayten Aras, Hürol Eroğlu, Gökçe Şadiye Sağlam ve Suriye uyruklu **Zeynep Hüseyin** bulunuyordu.

Müfettişlerin en çarpıcı tespiti, hayatını kaybeden ve yaralanan 13 çalışandan yalnızca Gülhan Bendi için sigorta bildirimi yapıldığı oldu. Diğer 12 çalışanın SGK’ya bildiriminin bulunmadığı belirlendi. Raporda, Gülhan Bendi’nin 3 Temmuz 2021’de işe giriş yaptığına dair bildirgenin şirketten gönderildiği ancak diğer kazazedeler için herhangi bir bildirimin yapılmadığı kaydedildi. Ancak raporda, sigortalılık bildirimi olmasa dahi, bu kişilerin olay anında iş yerinde bulunduklarının tanık beyanları ve adli tutanaklarla doğrulandığı, bu nedenle yangının onlar için de bir iş kazası olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Bu durum, Türkiye’deki iş güvencesi ve denetim mekanizmalarındaki ciddi boşlukları gözler önüne serdi ve kamu vicdanında büyük bir yara açtı. Zira benzer kazaların can kayıplarıyla sonuçlanması, konunun hassasiyetini artırıyor.

Adalet Arayışı: Soruşturmada Gözaltılar ve Tutuklamalar

Yangın faciasıyla ilgili başlatılan soruşturma hızla ilerlerken, adaletin tecelli etmesi için adımlar atılıyor. Olayın ardından toplam 11 şüpheli gözaltına alındı. Aralarında iş yeri sahiplerinin de bulunduğu 7 kişi tutuklanırken, Dilovası Belediye Başkan Yardımcısı N.T, Zabıta Müdürü N.B, zabıta personeli C.T, Ö.K. ve T.İ. görevden uzaklaştırıldı. Fabrikanın sahiplerinden Kurtuluş O. (Oransal), tutuklu bulunduğu cezaevinde kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti.

Bilirkişi raporları da olayın sorumlularını işaret etmeye devam etti. İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini etkin şekilde yerine getirmediği belirtilen Küresel Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB) sorumlu müdürü Ü.A. ve yapıyı yangın güvenliği açısından eksik ve tehlikeli durumda kiraya verdiği için “tali ağır kusurlu” olduğu değerlendirilen binanın eski sahibi G.D. de tutuklandı. NTV’nin haberine göre, tesiste etkin topraklama, yeterli havalandırma, patlayıcı ortam kontrol sistemleri, yangın merdiveni, yangın algılama-alarm sistemi bulunmadığı, itfaiye uygunluk onayı olmadan üretim faaliyetine başlandığı ve yapı-iskan belgesi olmadan imalathane olarak kullanıldığı raporlandı. Bu detaylar, olayın bir kaza olmaktan öte, bir dizi ihmaller zincirinin sonucu olduğunu gözler önüne serdi.

İş Sağlığı ve Güvenliği İhmalleri Gündemde: Kamu Kurumlarının Sorumluluğu

SGK müfettişlerinin raporu, sadece işletmeci ve bina sahibinin değil, kamu kurumlarının da ruhsat ve denetim görevlerini yerine getirmemeleri nedeniyle tali idari sorumluluk taşıdığını ortaya koydu. Yangının yetersiz teknik altyapı, bakımsız ekipman ve uygun olmayan üretim koşullarından kaynaklandığı belirtilirken, çalışanlar ve vardiya amiri, işverenin belirlediği üretim düzeni içerisinde görev yaptıkları için olayda kusurlu görülmedi. Bu durum, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının uygulanması ve denetlenmesindeki aksaklıkları bir kez daha gündeme taşıdı.

Mimar Sinan Caddesi Yeniden Açıldı, Acı Dinmedi

Yangının çıktığı fabrikanın yıkımının 28 Kasım’da tamamlanmasının ardından, Mimar Sinan Mahallesi Mimar Sinan Caddesi, 513/3. ile 501/2. Sokak araç ve yaya trafiğine açıldı. Fabrikanın bulunduğu alan beton bariyer ve çitlerle çevrilerek güvenlik önlemleri sürdürülüyor. Ancak caddenin yeniden açılması, hayatını kaybedenlerin ve yaralananların acısını dindirmeye yetmiyor. Bölge halkı ve Türkiye, bu gündem oluşturan olaydan çıkarılacak dersleri ve sorumluların adalet karşısında hesap vermesini bekliyor.

Sıkça Sorulan Sorular ve Önemli Çıkarımlar

• Kocaeli Dilovası fabrika yangını ne zaman oldu? Yangın, 8 Kasım’da Kocaeli Dilovası Mimar Sinan Mahallesi’ndeki bir kozmetik fabrikasında çıktı.
• Yangında kaç kişi hayatını kaybetti? Toplam 7 işçi hayatını kaybetti, 6 kişi yaralandı.
• SGK raporu neyi ortaya koydu? SGK müfettişlerinin ara raporuna göre, hayatını kaybeden ve yaralanan 13 kişiden sadece biri sigortalıydı.
• Soruşturma kapsamında kimler tutuklandı? Fabrika sahipleri, OSGB sorumlu müdürü ve binanın eski sahibi de dahil olmak üzere birçok kişi tutuklandı.
• Kamu kurumlarının rolü neydi? Raporda, kamu kurumlarının ruhsat ve denetim görevlerini yerine getirmemeleri nedeniyle tali idari sorumluluk taşıdığı belirtildi.
• Facianın temel nedeni neydi? Yetersiz teknik altyapı, bakımsız ekipman ve uygun olmayan üretim koşulları yangının temel nedenleri arasında gösterildi.

Bu facia, işçi hakları, iş güvenliği ve denetim mekanizmalarının ne kadar hayati olduğunu bir kez daha kanıtladı. Adli süreç devam ederken, toplumun tüm kesimlerinin bu tür trajedilerin önlenmesi için üzerine düşeni yapması gerektiği aşikar. Yaşamını yitiren işçilerimize Allah’tan rahmet, ailelerine başsağlığı, yaralılara acil şifalar diliyoruz.