Kırgızistan’da İdam Cezası Tartışmaları Sonlandı: Anayasa Mahkemesi’nden Net Karar
Kırgızistan’da son dönemde yaşanan ve kamuoyunda derin infiale yol açan kadın ve çocuk cinayetleri, ülkede siyaset sahnesini ve hukuk sistemini uzun süredir meşgul eden bir tartışmayı beraberinde getirmişti: İdam cezasının geri getirilmesi. Devlet Başkanı Sadır Caparov’un bu yöndeki yasal süreci başlatma talimatına rağmen, Kırgızistan Anayasa Mahkemesi 10 Aralık 2025 tarihinde aldığı kararla tartışmalara son noktayı koydu.
Yükselen Cinayet Vakaları ve Başkan Caparov’un Hamlesi
Özellikle çocuklara yönelik cinsel saldırı ve cinayet suçlarında artış gösteren vakalar, toplumun her kesiminden büyük tepkiyle karşılandı. Bu tepkiler üzerine Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, ölüm cezasının yeniden uygulanmasına olanak tanıyacak bir yasa tasarısının hazırlanması ve referanduma sunulması talimatını verdi. Bu hamle, uluslararası insan hakları örgütlerinin ve Birleşmiş Milletler’in de dikkatini çekmiş, BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, Kırgızistan’ın idam cezasını yeniden yürürlüğe koyma planının uluslararası hukuku ciddi şekilde ihlal edeceği uyarısında bulunmuştu.
Anayasa Mahkemesi’nden Tarihi Karar: İdam Cezası Anayasaya Aykırı ve Uygulanamaz
Cumhurbaşkanı Caparov tarafından resmi değerlendirme için Anayasa Mahkemesi’ne gönderilen tasarı, titiz bir inceleme sürecinden geçti. Mahkeme, 10 Aralık 2025 tarihli kararında, idam cezasının geri getirilmesinin hem Kırgızistan Anayasası’na hem de ülkenin taraf olduğu uluslararası adalet hukukuna aykırı olduğunu, kabul edilemez ve uygulanamaz olduğunu net bir şekilde ifade etti. Bu karar, söz konusu yasa tasarısının referanduma sunulamayacağı ve ilgili tüm yasal süreçlerin durdurulacağı anlamına geliyor. Kamuoyunun görüşüne sunulduğu Ekim 2025 tarihlerindeki süreçte de katılımcıların çoğunluğunun idam cezasına karşı görüş bildirmesi, mahkemenin kararını destekler nitelikteydi.
Hukuk Devleti Vurgusu ve Yeni Düzenlemeler Yolda
Anayasa Mahkemesi’nin bu tarihi kararının ardından Kırgızistan yönetimi, bir hukuk devleti olarak uluslararası yükümlülüklerine sadık kalacağını vurguladı. Yapılan açıklamada, idam cezası yerine kadın ve çocuklara yönelik ağır suçlara ilişkin cezaların artırılması yönündeki çalışmaların devam edeceği belirtildi. Bu gelişme, Kırgızistan’ın dünya nezdindeki insan hakları taahhütleri ve hukuk sisteminin geleceği açısından kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Özetle Kırgızistan’daki İdam Kararı:
- Tarihi Karar: Kırgızistan Anayasa Mahkemesi, 10 Aralık 2025’te idam cezasının geri getirilmesini anayasaya aykırı bularak reddetti.
- Arka Plan: Artan kadın ve çocuk cinayetleri üzerine Devlet Başkanı Sadır Caparov idam cezasının geri getirilmesi talimatı vermişti.
- Uluslararası Tepki: BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, idam cezasının uluslararası hukuku ihlal edeceği konusunda uyarmıştı.
- Kamuoyu: Yasa tasarısının kamuoyu görüşüne sunulduğu süreçte vatandaşların çoğunluğu idam cezasına karşı çıkmıştı.
- Gelecek Adımlar: Kırgızistan, idam yerine kadın ve çocuklara yönelik ağır suçlarda cezaları artırma yönünde çalışmalarına devam edecek.
Bir yanıt yazın