Kamuda nitelikli personel kaybını durdurmak ve artan enflasyon karşısında eriyen maaşları iyileştirmek amacıyla önemli bir adım atıldı. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edilen yeni teklif, bazı kamu yöneticileri ve kariyer meslek mensuplarına 30 bin TL‘ye varan seyyanen zam yapılmasını öngörüyor. Bu düzenleme, kamuoyunda geniş yankı uyandırırken, sendikalar arasında farklı tepkilere neden oldu.
Seyyanen Zam Kimlere Yapılacak?
AKP tarafından sunulan ve kısa süre içinde TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmesi beklenen teklif, geniş bir kamu görevlisi kitlesini hedefliyor. Seyyanen zam, kapsama alınan tüm personele, maaş oranlarına bakılmaksızın eşit miktarda yapılan bir artış anlamına geliyor. Ancak bu düzenleme, belirli kadrolardaki üst düzey yöneticiler ve kariyer meslek mensuplarına odaklanıyor.
- Genel Müdürler ve Daire Başkanları: Bakanlıklar, genel müdürlükler ve başkanlıklardaki yöneticiler.
- Kurum Başkanları ve İl Müdürleri: YÖK, Diyanet, AFAD, TÜİK, TRT ve ÖSYM gibi kritik kurumların yöneticileri.
- Müfettiş ve Uzmanlar: Merkez teşkilatlarında görev yapan başmüfettiş, müfettiş, başdenetçi, denetçi, başkontrolör, kontrolör, iç denetçiler ve kariyer uzmanları.
Özellikle merkez teşkilatlarında görev yapan bu kadrolar, düzenlemenin ana faydalanıcıları arasında yer alıyor. Ancak, kamu kurumlarının taşra teşkilatlarında çalışan yöneticiler bu kapsam dışında tutuluyor.
Neden Bu Zamma İhtiyaç Duyuldu?
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı Mehmet Muş, düzenlemenin gerekçesini açıklarken, kamu kurumlarında özellikle düzenleyici ve denetleyici alanlarda ciddi bir nitelikli personel kaybı yaşandığını belirtti. Muş, ‘Kritik kurumlarda rapor hazırlayacak uzman bulunamaması sistemin işleyişini zorluyor’ diyerek, maaşların reel olarak erimesi nedeniyle kariyer mesleklerde çalışanların kamudan ayrıldığını vurguladı. Bu düzenlemenin acil bir tıkanıklığı gidermek için getirildiğini ve ilerleyen dönemde daha kapsamlı bir kamu reformunun gündeme gelebileceğini de sözlerine ekledi.
Pozisyonlara Göre Zam Miktarları
Yapılan ilave artışlar, görev ve pozisyona göre önemli farklılıklar gösteriyor. Yeni yıldan itibaren maaşlara yansıyacak bu artışlardan yaklaşık 34 bin 200 kişi yararlanacak. Bu kişilerin yaklaşık %80’i kariyer meslek mensuplarından oluşuyor.
| Görev Pozisyonu | İlave Zam Miktarı (TL) |
|---|---|
| Müşavirler | 1.433,51 |
| Ankara, İstanbul, İzmir Bölge Müdürleri | 33.058,46 |
| Büyükşehir Bölgesi (Diğer İller) Bölge Müdürleri | 30.542,51 |
| Diğer İller Bölge Müdürleri | 28.787,19 |
| Daire Başkanı, Grup Başkanı | 37.446,75 |
| Bakanlık Müşaviri, Genel Müdür Yardımcısı | 45.521,21 |
| Başbakan Müşaviri, TBMM Başkan Müşaviri | 46.223,33 |
| Merkez Büyükelçiler, Kurum Başkan/Yardımcıları, Genel Müdürler | 52.893,54 |
| Devlet Personel, Gelir İdaresi, SGK, AFAD, Talim Terbiye, TÜİK Başkanları | 53.595,66 |
| Bakanlık Müsteşarı, DDK Başkanı, İl Valisi, MGK Genel Sekreteri, ÖİB Başkanı, Ek Göstergesi 7.800+ Kadrolar | 51.547,79 |
| Diyanet İşleri Başkanı, TBMM Genel Sekreteri | 54.180,77 |
| Başmüfettiş, Müfettiş, Başdenetçi, Uzman (Derecesine Göre) | 19.659,54 – 29.910,59 |
| Uzman/Müfettiş Yardımcıları | 8.320,20 – 11.994,66 |
| Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri | 39.787 |
| Kamu Başdenetçisi, TRT Genel Müdürü | 37.447 |
| Yükseköğretim Kurulu Başkanı | 23.404 |
| YÖK Üyeleri, YÖK Denetleme Kurulu Başkan/Üyeleri, ÖSYM Başkan/Yardımcıları | 18.723 |
Bu zamlar, binde 7,59 oranındaki damga vergisi dışında herhangi bir kesintiye tabi olmayacak, ancak emekli aylıklarının hesabında dikkate alınmayacak.
Sendikalardan Tepkiler ve Talepler
Düzenleme, kamu işçi sendikaları arasında farklı tepkilere neden oldu. Yetkili sendika Memur-Sen, zammın kabul edilmesinin ardından yazılı bir açıklama yaparak, seyyanen zammın ‘tüm kamu görevlilerini kapsayacak şekilde genişletilmesi’ ve emekliliğe yansıtılması gerektiğini belirtti. Memur-Sen’den Kapsamlı Seyyanen Zam Çağrısı başlıklı haberimizde de detaylarına değindiğimiz üzere, sendika, alt-üst ayrımının adil olmadığını ve kamu görevlilerinin haklarını belirleyen düzenlemelerin toplu sözleşme masasında tartışılması gerektiğini savundu. Genel Başkan Ali Yalçın, özellikle büyük şehirlerde yaşayan kamu görevlilerinin ay sonunu getirmekte zorlandığını ve 2026 yılı gelmeden emekliliğe de yansıyacak şekilde seyyanen zam ile ‘Hakem’in adaletsizliğinin giderilmesi’ çağrısında bulundu.
Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) ise, düzenlemenin sendikalardan adeta kaçırılarak komisyona getirildiğini öne sürdü. KESK, kamu görevlilerinin mali haklarının görüşülmesi gereken toplu sözleşme sürecinin yok sayıldığını ve kamudaki ‘şanslı bir azınlığa torpil yapıldığını’ iddia etti. Bu önerge ile ‘iktidar ile tam uyum içinde olan kadroların ödüllendirilmesi ve motivasyonlarının artırılması’nın hedeflendiğini savunan KESK, bu durumun 86 milyona verilen kamu hizmetlerini olumsuz etkileyeceğini belirtti.
Gelecek İçin Ne İfade Ediyor?
Bu seyyanen zam, kamudaki belirli pozisyonlardaki ücret dengesizliklerini gidermeyi hedeflerken, genel memur ve emekli maaşları için devam eden tartışmaları da beraberinde getiriyor. Hükümetin daha kapsamlı bir kamu reformu sinyali vermesi, gelecek dönemde kamu personel politikalarında daha geniş çaplı değişikliklerin olabileceğini düşündürüyor. Ekonomi genelindeki sıkılaşma politikaları ve enflasyonun seyri, bu tür zamların etkisini ve sürdürülebilirliğini belirlemede kritik rol oynayacak.
Anahtar Çıkarımlar:
- Zam Onaylandı: Belirli kamu yöneticileri ve kariyer meslek mensuplarına 30 bin TL’ye varan seyyanen zam TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edildi.
- Kapsam Geniş: Genel müdürler, daire başkanları, müfettişler, uzmanlar ve YÖK, Diyanet, AFAD gibi kurumların yöneticileri faydalanacak. Taşra teşkilatları hariç.
- Gerekçe: Nitelikli personel kaybını önlemek ve maaşlardaki erimeyi telafi etmek.
- Sendika Tepkileri: Memur-Sen zammın tüm kamu görevlilerini kapsamasını ve emekliliğe yansımasını isterken, KESK ‘torpil’ eleştirisi getirdi.
- Emekliliğe Yansımaz: Yapılan zamlar emekli aylıklarının hesabında dikkate alınmayacak.
Bir yanıt yazın