Çin’den Tayvan’a ‘Abluka Provokasyonu’: Gerilim Tırmanıyor

Uluslararası gündem, Çin’in Tayvan çevresinde gerçekleştirdiği ve ‘abluka provası’ olarak yorumlanan geniş kapsamlı askeri tatbikatlarla sarsılıyor. Pekin yönetiminin, adanın kuzey ve güney açıklarında roketler ateşleyerek başlattığı tatbikat, bölgedeki tansiyonu zirveye taşıdı. Operasyona çıkarma gemileri, bombardıman uçakları ve destroyerler gibi ağır askeri unsurlar eşlik etti.

Çin’in ‘Adalet Misyonu 2025’ Tatbikatının Detayları

Doğu Harekat Komutanlığı tarafından ‘Adalet Misyonu 2025‘ adı verilen bu tatbikatlar, yerel saatle salı 18.00’e kadar sürecek ve Tayvan çevresindeki beş bölgede deniz ve hava sahasını etkileyecek. Çin ordusu, donanma ve hava kuvvetlerinin deniz ve hava hedeflerine yönelik saldırı simülasyonları ile denizaltı savunma tatbikatları gerçekleştirdiğini duyurdu. Kullanılan mobil PCH-191 roketatar sisteminin menzilinin yaklaşık 300 kilometre olduğu ve Tayvan’ın tamamını vurabilecek kapasitede olduğu belirtildi. Bu durum, Amerika Birleşik Devletleri’nin Tayvan’a yaptığı rekor silah satışının ardından geldi.

İLGİLİ HABER: Samsung’un Çin Çip Üretimine ABD’den Yıllık Onay

ABD Silah Satışı ve Tayvan’ın Kararlı Duruşu

Tatbikatlar, ABD‘nin Tayvan’a 11,1 milyar dolarlık rekor silah satışını açıklamasından sadece 11 gün sonra başladı. Bu, alan bakımından şimdiye kadarki en büyük ve Tayvan’a en yakın askeri faaliyet olarak kayda geçti. Üst düzey bir Tayvanlı güvenlik yetkilisi, Pekin’in tatbikatlar kapsamında ABD yapımı HIMARS roket sistemleri gibi kara hedeflerini vurma senaryolarını da denediğini belirtti. Tayvan Devlet Başkanı Lai Ching-te, cephedeki birliklerin savunmaya hazır olduğunu ancak Taipei yönetiminin gerilimi tırmandırmak istemediğini vurguladı. Tayvan Savunma Bakanlığı, salı sabahı adanın kuzeyinde canlı atış yapıldığını ve mühimmat parçalarının Tayvan’ın bitişik bölgesine düştüğünü doğruladı.

Japonya’dan Endişeli Açıklamalar ve Küresel Yankılar

Çin’in Tayvan çevresindeki askeri faaliyetleri, Japonya’da da derin endişelere yol açtı. Japonya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Kitamura Toşihiro, “Çin ordusunun, Tayvan çevresinde yürüttüğü son askeri tatbikatlar, Tayvan Boğazı’nda tansiyonu yükselten niteliktedir. Japonya hükümeti, bu konudaki endişelerini Çin tarafına iletmiştir” açıklamasını yaptı. Kitamura, Tokyo hükümetinin, Tayvan meselesinin diyalog yoluyla ve barışçıl şekilde çözülmesi beklentisini vurguladı. Analistler, bu tür tatbikatların Asya-Pasifik’teki siyaset ve güvenlik dengelerini derinden etkileyebileceğini belirtiyor.

İLGİLİ HABER: Pekin: Tarihin ve Geleceğin Başkenti

Olası Ablukanın Yıkıcı Sonuçları: Ekonomi ve Ulaşım

Defense Priorities’ın Asya programı direktörü Lyle Goldstein gibi uzmanlar, olası bir Çin ablukasının son derece yıkıcı sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarıyor. Tayvan, yıllık yaklaşık 2,45 trilyon dolarlık ticaretin geçtiği hayati deniz yolları üzerinde bulunuyor. Ayrıca Çin ile Doğu ve Güneydoğu Asya arasındaki hava trafiği için de kilit bir geçiş noktası konumunda. Tayvan Sivil Havacılık Otoritesi, 14 uçuş rotasından 11’inin tatbikatlardan etkilendiğini ancak uluslararası uçuşların iptal edilmediğini açıkladı. Buna karşın Çin kıyılarına yakın Kinmen ve Matsu adalarına giden uçuşlar durduruldu ve yaklaşık 6 bin yolcu etkilendi. Bu durum, küresel tedarik zincirleri ve ekonomiler üzerinde ciddi baskı yaratma potansiyeli taşıyor.

Küresel Piyasalara Etkileri

Çin-Tayvan gerilimi, özellikle yarı iletken endüstrisi ve küresel ticaret rotaları üzerinde belirsizlik yaratıyor. Bölgedeki herhangi bir istikrarsızlık, dünya ekonomisini olumsuz etkileyebilir. Japonya’nın tepkisi ve ABD‘nin silah satışları, uluslararası hukuk ve diplomasi alanında da tartışmaları beraberinde getiriyor. Bu gelişmeler, 2026 ve sonrası için bölgesel güvenlik ve ekonomik işbirliği stratejilerinin yeniden gözden geçirilmesine neden oluyor.

İLGİLİ HABER: Samoa’dan Küresel Atağa: Mutfak Turizmi ve Çin İş Birliği

Çin-Tayvan Gerilimi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

• Çin’in Tayvan çevresindeki son askeri tatbikatları ne anlama geliyor?
  Bu tatbikatlar, Tayvan’a yönelik olası bir ablukanın provası olarak görülüyor ve Çin’in adayı kendi toprağı olarak gördüğü yönündeki iddialarını askeri güçle desteklediğini gösteriyor.
• Tatbikatların adı ve kapsadığı alanlar nelerdir?
  Tatbikatlar ‘Adalet Misyonu 2025’ olarak adlandırıldı ve Tayvan’ın kuzey ve güney açıklarında roket atışları, çıkarma gemileri, bombardıman uçakları ve destroyerler ile gerçekleştirildi.
• ABD’nin bu gerilimdeki rolü nedir?
  ABD, Tayvan’a rekor miktarda silah satışı yaparak Tayvan’ın savunma kapasitesini güçlendirmeyi amaçlıyor, bu da Çin’in tepkisini çekiyor.
• Japonya bu duruma nasıl tepki gösterdi?
  Japonya, Tayvan Boğazı’ndaki tansiyonu yükselten bu tatbikatlardan dolayı derin endişe duyduğunu belirtti ve meselenin barışçıl yollarla çözülmesi çağrısında bulundu.
• Olası bir abluka küresel ekonomiyi nasıl etkileyebilir?
  Tayvan, yıllık milyarlarca dolarlık ticaretin geçtiği kritik deniz ve hava yolları üzerinde bulunuyor. Olası bir abluka, küresel tedarik zincirleri ve ekonomiler üzerinde yıkıcı etkiler yaratabilir.