Bakan Tekin’den MESEM Açıklaması: İş Kazaları ve Tartışmalı Bütçe Tartışması

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu’nda, Bakanlığının 2026 yılı bütçesi üzerine yapılan görüşmelerde milletvekillerinin ve kamuoyunun merakla beklediği soruları yanıtladı. Özellikle Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) ve bu merkezlerde yaşanan iddia edilen iş kazalarıyla ilgili eleştiriler, Bakan Tekin’in açıklamalarının odak noktasını oluşturdu.

MESEM Tartışmalarının Odağındaki Eleştiriler

Son dönemde, MESEM programları aracılığıyla işletmelerde eğitim gören çocukların yaşadığı iş kazaları ve hatta ölümler, kamuoyunda büyük yankı uyandırmıştı. Muhalefet partileri ve eğitim sendikaları, bu durumun yoksulluk nedeniyle çocukların erken yaşta çalışmaya itilmesinin bir sonucu olduğunu ve eğitim sisteminin ticari kaygılarla dönüştürüldüğünü savunuyordu. TİP İstanbul Milletvekili Sera Kadıgil’in iddiasına göre, MESEM aracılığıyla iş cinayeti kurbanı olmaya aday çocuk sayısının 3 milyonu bulduğu belirtilirken, DEM Parti Mersin Milletvekili Perihan Koca ise Bakan Tekin’in kendi çocuğunun özel okulda okuduğuna dikkat çekerek, MESEM‘lerdeki risklere vurgu yapmıştı.

Bakan Tekin’den MESEM Savunması ve Yürütülen Tedbirler

Bakan Yusuf Tekin, MESEM‘lere yönelik bu ciddi eleştirilere karşı Bakanlık olarak gerekli tedbirleri aldıklarını ve soruşturma süreçlerini yürüttüklerini belirtti. Tekin’in açıklamalarına göre:

• Yaş Sınırı: MESEM‘e kaydolmak için 14 yaşını doldurmuş olmak şartı bulunmaktadır. Bu durum, Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 138 No’lu Asgari Yaş Sözleşmesi’nin 6. maddesi hükümlerine uygun olarak düzenlenmiştir.
• Yasal Mevzuat Uyumu: Anayasa başta olmak üzere uluslararası sözleşmeler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca koordine edilen iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yasal düzenlemeler doğrultusunda tüm işletmeler MESEM kapsamındadır.
• Denetimler ve Kapatılan İşletmeler: Okullardaki iş yeri ve beceri eğitimlerinin tamamı bu mevzuata uygun olarak tasarlanmak zorundadır. Bakanlık, iş yerlerinde rutin denetimler gerçekleştirmekte olup, bu yıl 253 bin 940 işletme incelenmiş, koşulları yerine getirmeyen 23 bin 252 işletme kapatılmıştır.

Tekin, kendisinin de bir baba ve eğitimci olarak bu olaylardan rahatsızlık duyduğunu ifade etti.

MEB Bütçesi ve Eğitim Politikalarına Yönelik Eleştiriler

Bütçe görüşmeleri sırasında sadece MESEM tartışmaları değil, Milli Eğitim Bakanlığı’nın genel bütçe yapısı ve eğitim politikaları da yoğun eleştirilere maruz kaldı. Milliyet yazarı Abbas Güçlü’nün de belirttiği gibi, 2026 MEB bütçesi, muhalefet ve eğitim sendikaları tarafından “pedagojik değil ideolojik, yatırıma ve geleceğe değil günü kurtarmaya yönelik” olarak değerlendirildi.

• Bütçe Dağılımı: MEB bütçesinin yaklaşık %83’ü personel giderleri, SGK primleri ve cari harcamalara ayrılırken, eğitime ayrılan yatırım payının 2002’deki %17,18’den 2026’da %8,26’ya kadar gerilemesi dikkat çekti.
• Öğrenci Başına Harcama: Türkiye’de öğrenci başına yapılan harcama 3.914 dolar iken, OECD ortalamasının 10.812 dolar olması, eğitimdeki kaynak yetersizliğine işaret ediyor.

Bakan Tekin ayrıca, sivil toplum örgütleriyle yapılan protokollere, diplomada sahtecilik iddialarına ve köy okullarının durumuna ilişkin eleştirilere de yanıtlar verdi.

Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)

MESEM Nedir?

MESEM, Mesleki Eğitim Merkezleri’nin kısaltmasıdır. Bu merkezler, öğrencilere hem mesleki bilgi ve beceri kazandırmayı hem de haftanın belirli günlerinde işletmelerde uygulamalı eğitim (çıraklık/staj) yapma imkanı sunan kurumlardır. Amaç, gençleri işgücü piyasasına hazırlamaktır.

MESEM’e Kayıt İçin Yaş Sınırı Kaçtır?

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in açıklamalarına göre, MESEM’e kaydolmak için 14 yaşını doldurmuş olmak şartı bulunmaktadır. Bu yaş sınırı, Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 138 No’lu Asgari Yaş Sözleşmesi’nin 6. maddesi hükümlerine uygun olarak belirlenmiştir.

MESEM’ler Neden Eleştirilerin Odağında?

MESEM’ler, özellikle son dönemde yaşandığı iddia edilen iş kazaları ve çocuk ölümleriyle gündeme gelmiş, eleştirilerin hedefi olmuştur. Muhalefet ve sivil toplum kuruluşları, yoksulluk nedeniyle çocukların erken yaşta çalışmak zorunda kaldığını ve yeterli iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmadığını savunmaktadır.

Milli Eğitim Bakanlığı MESEM Denetimleri Hakkında Ne Diyor?

Bakan Yusuf Tekin, MESEM kapsamındaki işletmelerin rutin olarak denetlendiğini belirtmiştir. Bu yıl 253 bin 940 işletmenin incelendiğini ve koşulları yerine getirmeyen 23 bin 252 işletmenin kapatıldığını ifade etmiştir.