Akıllı Sayaç Dönüşümü Başlıyor: Ücretsiz Değişim, Milli Teknoloji

Türkiye Elektrik Dağıtımında Milli Akıllı Sayaç Dönemi Başlıyor

Türkiye’de elektrik dağıtım sektörü, 2026 yılından itibaren büyük bir teknoloji dönüşümüne hazırlanıyor. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ve Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan’ın açıklamalarına göre, “Milli Akıllı Sayaç Sistemleri (MASS)” projesi kapsamında milyonlarca elektrik sayacı kademeli olarak ve vatandaşlardan herhangi bir ücret alınmadan değiştirilecek. Bu stratejik adım, daha dirençli, esnek ve kullanıcı odaklı bir elektrik şebekesi vizyonunu hayata geçirmeyi hedefliyor.

“Dağıtım 2.0” olarak adlandırılan yeni vizyonla, şebeke yatırımları hız kesmeden devam ederken, hizmet kalitesinin artırılması, kesinti sürelerinin ve sıklığının azaltılması amaçlanıyor. Özellikle 2025 yazında yaşanan aşırı iklim olayları ve elektrikli araç şarj altyapısı ihtiyacı gibi etkenler, bu dönüşümün aciliyetini bir kez daha ortaya koydu.

MASS Sayaçları Ne Zaman ve Kimlerde Değişecek?

MASS ile uyumlu sayaç dönüşümüne ilişkin takvim ve uygulama detayları şu şekilde belirlendi:

• 1 Mart 2026: İlk kez enerji verilecek yeni binalarda, ortak sayaç panosunda 4 ve üzeri sayaç bulunması halinde doğrudan Akıllı Sayaç Pro ve ona bağlı Akıllı Sayaç Eko modelleri tesis edilecek. Mevcut abonelerde ise, aynı koşullarda sayaçların muayene süresi doldukça değişim yapılacak; bir panodaki sayaçların yüzde 70’inin süresi dolmuşsa tüm sayaçlar bu sisteme dönüştürülecek.
• Yüksek Tüketimli Aboneler: Yıllık tüketimi 10 megavatsaatin (10 bin kilovatsaat) üzerinde olan sanayi ve ticarethanelerde, uzaktan haberleşme özelliği bulunmayan sayaçların yüzde 70’i 1 Ocak 2027‘ye kadar, tamamı ise 1 Ocak 2028‘e kadar akıllı sayaçlarla değiştirilecek.
• Enerji Kalitesi Ölçümü: 1 Haziran 2026‘dan itibaren kurulacak tüm Akıllı Sayaç Pro cihazları enerji kalitesini ölçebilen teknik donanıma sahip olacak.

Beklentilere göre, 2026 yılında yaklaşık 4 milyon sayacın MASS uyumlu sistemlerle değiştirilmesi planlanıyor. Bu hız, sayaç üreticilerinin üretim kapasiteleri doğrultusunda şekillenecek.

Tüketiciler İçin Ücretsiz Dönüşüm ve Artan Yatırımlar

En çok merak edilen konulardan biri olan sayaç değişim maliyetleri konusunda tüketicilerin içi rahat olabilir. Erdoğan’ın vurguladığı üzere, “Tüketiciler, sayaçlar için hiçbir bedel ödemeyecek.” Bu maliyetler, dağıtım şirketlerinin onaylı yatırım bütçelerinden karşılanacak ve süreç EPDK’nın denetimindeki tarife sistemiyle yürütülecek. Bu, aynı zamanda dağıtım şirketlerini daha fazla yatırım yapmaya teşvik edecek. Mevcut 12.5 milyar dolarlık yatırımın, yeni tarife döneminde 20 milyar dolarlara kadar tırmanması bekleniyor.

MASS projesi, sadece bir sayaç değişimini değil, topyekûn bir sistem dönüşümünü ifade ediyor. Bu, aynı zamanda yerli AR-GE projelerinin milli ekonomiye somut yansımasını gösteren önemli bir örnek. Gelecek dönemde sayaçlarda kullanılan tümleşik devrelerin de yerli olarak üretilmesi hedefleniyor.

Sayaç Okuma Personeli ve Diğer Yenilikler

Yeni dönemde sayaç okuma işlemleri için kapı kapı dolaşılmayacak. Mevcut sayaç okuma personeli, teknik sorunları çözen saha personeli profiline evrilecek. Bu da sektörde istihdamın niteliğini değiştirecek önemli bir yenilik. Ayrıca, sayaç alım ihaleleri yeni yapıldığı için, sayaçlar için birim bedellerin ve raporlamaların en erken 2027‘de netleşmesi bekleniyor. Ancak şu anki tahminlere göre akıllı sayaçların maliyetleri 30-40 dolar civarında seyrediyor.

Bu köklü dönüşüm, Türkiye’nin enerji geleceğinde daha sürdürülebilir, verimli ve modern bir elektrik dağıtım altyapısı inşa etme yolunda önemli bir kilometre taşı olacak.

Sıkça Sorulan Sorular

• Ücret Ödenecek mi? Tüketicilerden akıllı sayaç değişimi için doğrudan herhangi bir ücret talep edilmeyecek. Maliyetler, dağıtım şirketlerinin yatırım bütçelerinden karşılanacak.
• Ne Zaman Başlıyor? Sayaç dönüşümleri 1 Mart 2026 itibarıyla kademeli olarak başlayacak.
• Kaç Sayaç Değişecek? 2026 yılı içinde yaklaşık 4 milyon sayacın değiştirilmesi hedefleniyor.
• Kimler Öncelikli? Yüksek tüketime sahip sanayi ve ticarethaneler (yıllık 10 MWh üzeri) ile yeni bağlantı yapılan ve ortak panosu olan (4 ve üzeri sayaç) binalar öncelikli olacak.
• Yenilikçi Özellikler Neler? Yeni nesil Akıllı Sayaç Pro modelleri, 1 Haziran 2026’dan itibaren enerji kalitesini ölçme yeteneğine sahip olacak.