Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’ndan Kritik Aile Mesajları: Dijital Tehditler ve Nüfusun Bekası

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, son dönemde aile kurumunun karşı karşıya olduğu meydan okumalara dikkat çekerek, bu konudaki önemli stratejileri ve vizyonu kamuoyuyla paylaştı. İstanbul Aile Vakfınca düzenlenen “3. Aile Çalıştayı: Sosyo-Kültürel Riskler ve Aileye Yönelik Tehditler” ve “Aile ve Nüfus On Yılına Doğru Uluslararası Sempozyumu” gibi etkinliklerde konuşan Bakan Göktaş, ailenin korunmasının bir beka meselesi olduğunun altını çizdi.

Dijital Devrimin Aile Üzerindeki Derin Etkileri

Bakan Göktaş, değişen dünya koşullarının, özellikle de dijital devrimin aile yapısı üzerindeki dönüştürücü etkilerine vurgu yaptı. Göktaş’a göre, bu devrim sessiz ilerlemesine rağmen derin ve güçlü etkilere sahip. Artan ekran süresinin aile içi iletişimi azalttığını ve ortak zaman kavramını zayıflattığını belirten Bakan, çocukların siber zorbalıktan dijital bağımlılığa kadar pek çok riskle karşı karşıya olduğunu ifade etti. Ebeveynlerin, çocukların hızla değişen dijital dünyasını anlamak için daha fazla çaba sarf ettiğini dile getirdi.

Dijitalleşmenin olumlu imkanlarının farkında olunduğunu ancak doğurduğu tehditlerin de göz ardı edilmemesi gerektiğini belirten Bakan Göktaş, bu tehditler karşısında aileyi güçlendiren, kültürel dokuyu koruyan ve toplumsal dayanışmayı canlandıran politikalar geliştirmenin hayati önem taşıdığını vurguladı. Bu bağlamda, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından yürütülen eğitim çalışmaları ve çocuklara yönelik dijital kullanım düzenlemeleri de bu çerçevede değerlendirilebilir.

Sosyo-Kültürel Riskler ve Nüfus Dinamikleri

Bakan Göktaş, teknolojinin yanı sıra tüketim kültürü, artan yalnızlık ve bireyselleşmenin de aile bağlarını zayıflattığına dikkat çekti. İnsan fıtratına yönelik saldırı olarak nitelendirdiği cinsiyetsizleştirme propagandalarının hızla yayıldığını ve bunun aidiyet ile kimlik zemininde yeni kırılmalar ortaya çıkardığını belirtti. Çalıştay koordinatörü Prof. Dr. Adem Palabıyık ise bu sosyo-kültürel tehditleri “sosyo-kültürel terör” olarak tanımlayarak, LGBT lobilerinin çalışma temelinin PKK terör örgütü ile aynı olduğunu ifade etti.

Nüfus dinamikleri açısından da endişe verici tabloyu paylaşan Bakan Göktaş, Türkiye‘de doğurganlık hızının 71 ilde nüfusun yenilenme seviyesi olan 2,1’in altına düştüğünü açıkladı. Ortalama hane büyüklüğünün gerilediğini ve tek kişilik hanelerin payının %20’ye çıktığını belirten Göktaş, bu durumun milli bir beka meselesi olduğunu vurguladı.

Küresel Eğilimler ve Türkiye’nin Nüfus Politikaları

Bakan Göktaş, birçok gelişmiş ülkenin düşük doğurganlık oranlarıyla mücadele ettiğini ve aile dostu nüfus politikalarını yeniden gündemlerine aldığını örneklerle açıkladı:

• Yaklaşık 40 yıl tek çocuk politikası uygulayan Çin, artık üç çocuk sahibi olmayı teşvik ediyor.
• Rusya ve Fransa gibi ülkeler, güçlü nüfus yapısına sahip olmayı öncelikli alanlar olarak belirledi.
• Macaristan, aile odaklı vergi düzenlemeleriyle nüfusunu korumaya çalışıyor.
• İtalya ve Singapur gibi ülkeler, gençlerin evlilik ve çocuk sahibi olmasını teşvik eden sosyal destek programları uyguluyor.
• Güney Kore ve Japonya ise, yaşlanan nüfus karşısında aile bağlarını güçlendirecek model arayışı içerisinde.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan‘ın da takdirleriyle ilan edilen 2025 Aile Yılı’nın, aileyi merkeze alan yeni bir dönemin başlangıcı olduğunu belirten Bakan Göktaş, bu yılın aynı zamanda değerleri ve toplumsal bütünlüğü geleceğe taşıma kararlılığının adı olduğunu ifade etti.

Bakanlığın Aileyi Güçlendirme Stratejileri ve Yeni Vizyon

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, aile dostu bir ekosistem inşa etmeyi temel önceliklerinden biri olarak belirledi. Bu ekosistem, sadece sosyal politikalardan ibaret olmayıp, kültürel bir inşa sürecini de kapsıyor. Konut politikalarından çalışma hayatına, dijitalleşmeden medya içeriklerine, eğitimden sosyal hayata kadar her alanda bütüncül bir yapı oluşturulması hedefleniyor.

Bakan Göktaş, 2024-2028 dönemini kapsayan “Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planı”nın çalışmalarının stratejik çerçevesini oluşturduğunu aktardı. Ayrıca, değişen dünyanın dinamiklerini doğru okumak ve aileyi etkileyen gelişmeleri bilimsel temelde analiz etmek amacıyla Aile Enstitüsü’nün kurulduğunu belirtti. Ankara‘da yapılan “Nüfus Politikaları Kurulu” çalışmaları da bu vizyonun önemli bir parçası.

Bakanlık, Türkiye genelinde farkındalık kampanyaları yürütmekte, 81 ilde 15 binden fazla faaliyet ve etkinlik gerçekleştirmektedir. Aileleri ve evlenecek gençleri desteklemek için 1926 kurumla işbirliği içinde finansal destekler, eğitim programları ve kültürel faaliyetler sunuluyor. Özellikle 15 yaş altı çocukların dijital kullanımına yönelik yasal çalışmaların sürdüğünü ve bu düzenlemelerin kısa süre içinde hayata geçirileceğini açıkladı. Bu çalışmalar, teknolojinin topluma entegrasyonunda doğru adımların atılmasının önemini gösteriyor.

Konuşmasını “Aile bir siyasi başlık değil, toplumun varlık sebebidir” sözleriyle tamamlayan Bakan Göktaş, Türkiye Yüzyılı vizyonunda güçlü aile yapısının temel hedeflerden biri olduğunu vurguladı.

Sıkça Sorulan Sorular

• 2025 Aile Yılı nedir?
  2025 Aile Yılı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın takdirleriyle ilan edilen ve aile kurumunu merkeze alarak değerleri, kimliği ve toplumsal bütünlüğü geleceğe taşıma kararlılığını simgeleyen bir dönemdir.
• Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın aileye yönelik başlıca tehditler olarak gördüğü nelerdir?
  Bakanlık, dijitalleşmenin getirdiği siber zorbalık, yanlış içerikler, dijital bağımlılık, aile içi iletişimin azalması gibi tehditlerin yanı sıra, tüketim kültürü, artan yalnızlık, bireyselleşme ve insan fıtratına aykırı cinsiyetsizleştirme propagandalarını başlıca riskler olarak görmektedir.
• Türkiye’deki doğurganlık hızı düşüşü ne anlama geliyor?
  Türkiye’de doğurganlık hızının 71 ilde nüfusun yenilenme seviyesi olan 2,1’in altına düşmesi, Bakanlık tarafından milli bir beka meselesi olarak ele alınmakta ve dinamik nüfus yapısını korumak için acil ve güçlü stratejiler geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır.
• Bakanlık, aileleri güçlendirmek için hangi somut adımları atmaktadır?
  Bakanlık; 2024-2028 Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planı, Aile Enstitüsü’nün kurulması, farkındalık kampanyaları, finansal destekler, eğitim programları, kültürel faaliyetler ve çocukların dijital dünyada korunmasına yönelik yasal düzenlemeler gibi çok boyutlu politikalar uygulamaktadır.