Papa Leo XIV’dan Türkiye’ye Tarihi Ziyaret: İznik’te Hristiyan Birliği Çağrısı

Katolik Kilisesi’nin ruhani lideri Papa Leo XIV, Türkiye‘ye gerçekleştirdiği tarihi ziyarette, Hristiyan dünyası için büyük önem taşıyan İznik’te bir dizi önemli temasta bulundu. Özellikle Birinci İznik Konsili’nin 1700. yıl dönümü anma törenleri, dünya kamuoyunun dikkatini çekti. Papa’nın ziyareti, ekümenik diyalog ve dinler arası barış mesajlarıyla öne çıktı.

Papa’nın Türkiye Programı ve İznik’teki Kilit Buluşma

Perşembe günü Ankara temaslarıyla başlayan Papa Leo XIV’ın Türkiye ziyareti, Cuma günü İstanbul’da yoğun programlarla devam etti. Saint Esprit Katedrali ve Bomonti Fransız Fakirhanesi’ndeki programlarının ardından Türkiye Hahambaşı ile özel bir görüşme gerçekleştirdi. Ziyaretin en kritik durağı ise helikopterle ulaştığı Bursa’nın İznik ilçesi oldu.

İznik’te Fener Rum Ortodoks Patriği Bartholomeos ve diğer Hıristiyan ruhani liderleriyle bir araya gelen Papa Leo XIV, MS 325’te toplanan Birinci İznik Konsili’nin 1700. yıl dönümünü kutladı. Antik Aziz Neofitos Bazilikası arkeolojik kazıları yakınındaki platformda gerçekleşen ekümenik dua töreninde, dini liderler İsa ve Konsil ikonlarının önünde mum yaktı, ilahiler okundu ve dualar edildi.

Patrik Bartholomeos ve Papa’dan Birlik Mesajları

Törende birer konuşma yapan Patrik Bartholomeos ve Papa Leo XIV, birlik ve uzlaşma çağrıları yaptı.

• Patrik Bartholomeos: “Aradan geçen bunca yüzyıla ve bunların getirdiği tüm çalkantılara, zorluklara ve bölünmelere rağmen, bu kutsal anmaya ortak bir saygı ve ortak bir umut duygusuyla yaklaşıyoruz” dedi ve “İznik inancının coşkusunu yüreğimizde hissederek, Hristiyan birliği yolunda ilerleyelim” çağrısında bulundu.
• Papa Leo XIV: “Bugün, şiddet ve çatışmaların pençesindeki tüm insanlık uzlaşma için feryat ediyor” diyerek, “Etnik köken, milliyet, din veya kişisel bakış açılarından bağımsız olarak evrensel bir kardeşlik vardır… Dinin savaşı, şiddeti veya herhangi bir köktencilik ya da fanatizm biçimini meşrulaştırmak için kullanılmasını şiddetle reddetmeliyiz” ifadeleriyle barış ve hoşgörü vurgusu yaptı.

Birinci İznik Konsili’nin Tarihi ve Hac Niteliği

Papa’nın İznik’e yaptığı bu ziyaret, Hristiyan dünyasındaki ayrılıklar öncesinde tüm kilise temsilcilerini bir araya getirmesi ve Hristiyanların ortak inancı olan İsa’nın tanrısal vasfı temelli inanç belgesinin burada ortaya çıkması nedeniyle “hac” ziyareti niteliği taşıyor. Birinci İznik Konsili’nin önemi, Hristiyanlık tarihindeki kilit dönüm noktalarından biri olmasından kaynaklanıyor.

Doğu ve Batı kiliselerinin 11. yüzyılda yaşadığı “büyük bölünme” sonrası karşılıklı aforozlar ancak 1965’te kaldırılabilmişti. İznik’teki bu buluşma, aynı zamanda 7 Aralık 1965’te dönemin Papası ile Rum Patriği tarafından imzalanan ortak bildirgenin 60. yıl dönümüne kısa süre kala gerçekleşti. Bu durum, iki kilise arasındaki diyalog çalışmalarının devamlılığının önemli bir göstergesi olarak kabul ediliyor.

Rus Ortodoks Kilisesi’nin Yokluğu ve Kiliseler Arası Gerilim

İznik’te birlik mesajları verilse de, tam bir birliğin uzak olduğuna dair işaretler de vardı. Ortodoks dünyasının önemli bir unsuru olan Rus Ortodoks Kilisesi’nin törende yer almaması dikkat çekti. 2018’de Patrik Bartholomeos’un Ukrayna Kilisesi’ne “özerklik” vermesi, Rus Ortodoks Kilisesi ile Rum Patrikhanesi arasındaki gerilimi daha da tırmandırmıştı.

İtalyan La Repubblica gazetesi, Papa’nın Türkiye gezisiyle ilgili haberinde bu duruma vurgu yaparak, “Başlangıçta tüm Hristiyan kiliselerini dahil etmek hayal edilmişti, ancak Rus Patriği’nin de onayladığı Ukrayna savaşı, Moskova ile İstanbul arasındaki gergin ilişkileri daha da kötüleştirdi. (Rus Patrik) Kirill, İznik’e asla gelmezdi” analizini paylaştı. Bu durum, dinler arası diplomasi ve siyasi gerilimlerin dini birleşme çabaları üzerindeki etkisini bir kez daha gözler önüne serdi.

İstanbul’da Trafik Düzenlemeleri

Vatikan Devlet Başkanı ve Katoliklerin ruhani lideri Papa 14’üncü Leo’nun ziyareti nedeniyle İstanbul’da bazı yollar trafiğe kapatıldı. 30 Kasım günü 07.00’den itibaren Şişli ve Fener Rum Patrikhanesi çevresindeki bazı güzergahlar güvenlik önlemleri kapsamında alternatif yollara yönlendirildi. Bu durum, ziyaretin şehir hayatına olan etkisini de gösterdi.

Ziyaretin Önemli Başlıkları

Papa Leo XIV’ın Türkiye ziyareti, bir dizi önemli mesaj ve gelişmeyi beraberinde getirdi:

• İznik Konsili’nin 1700. yıl dönümü anma töreni.
• Patrik Bartholomeos ile ekümenik dua ve ortak çağrılar.
• Hristiyan dünyası içinde birlik ve uzlaşma arayışları.
• Dinler arası diyalog ve barış vurgusu.
• Rus Ortodoks Kilisesi’nin törendeki dikkat çekici yokluğu.
• İstanbul’da güvenlik nedeniyle uygulanan trafik düzenlemeleri.