Papa 14. Leo’dan İznik’te Tarihi Birlik ve Barış Mesajı: 1700 Yıl Sonra Ekümenik Çağrı

Katolik Kilisesi’nin ruhani lideri Papa 14. Leo, Türkiye ziyaretinin önemli bir durağı olan Bursa’nın İznik ilçesinde, Fener Rum Ortodoks Patriği Bartholomeos ile birlikte tarihi bir ekümenik dua törenine katıldı. MS 325’te toplanan Birinci İznik Konsili’nin 1700. yıl dönümü anısına düzenlenen bu buluşmada, dini liderler Hristiyan dünyasında birlik ve evrensel barış çağrıları yaptı.

İznik Konsili’nin 1700. Yıl Dönümü ve Papa’nın Ziyareti

Perşembe günü Ankara temaslarıyla başlayan Papa 14. Leo’nun Türkiye ziyaretinin en dikkat çekici anlarından biri, bugün İznik’te gerçekleşti. Patrik Bartholomeos ve diğer Hıristiyan ruhani liderleriyle bir araya gelen Papa, antik Aziz Neofitos Bazilikası arkeolojik kazılarının yakınındaki platformda alay halinde ilerleyerek İsa ve Konsil ikonlarının önünde mum yakıp dua etti.

Bu ziyaret, Hristiyan dünyası için ‘hac’ niteliği taşıyor. Birinci İznik Konsili, Hristiyanlık tarihindeki ayrılıklar öncesinde tüm kilise temsilcilerini bir araya getirmesi ve İsa’nın tanrısal vasfı temelli inanç belgesinin burada ortaya çıkması nedeniyle büyük tarihi öneme sahip. Konsil, aynı zamanda Hıristiyanlığın ilk dönemlerinde Hz. İsa’nın kimliği etrafında dönen teolojik tartışmaların, özellikle de Ariusçuluk akımının şekillendiği bir dönüm noktası olmuştu.

Patrik Bartholomeos ve Papa’dan Birlik Çağrısı

Dini liderlerin dualar ve ilahiler eşliğinde gerçekleştirdiği törende hem Patrik Bartholomeos hem de Papa 14. Leo birer konuşma yaptı. Patrik Bartholomeos, geçmiş yüzyılların getirdiği çalkantı ve bölünmelere rağmen bu kutsal anmayı ortak bir saygı ve umut duygusuyla yaklaştıklarını belirterek, “İznik inancının coşkusunu yüreğimizde hissederek, Hristiyan birliği yolunda ilerleyelim” çağrısında bulundu.

Papa 14. Leo ise konuşmasında, bu önemli yıl dönümünün “uzlaşma, birlik ve barış meyveleri vermesini” diledi. Şiddet ve çatışmaların pençesindeki tüm insanlığın uzlaşma için feryat ettiğini dile getiren Papa, “Etnik köken, milliyet, din veya kişisel bakış açılarından bağımsız olarak evrensel bir kardeşlik vardır. Dinin savaşı, şiddeti veya herhangi bir köktencilik ya da fanatizm biçimini meşrulaştırmak için kullanılmasını şiddetle reddetmeliyiz” diyerek güçlü bir barış ve hoşgörü mesajı verdi.

Tarihi Yakınlaşma ve Mevcut Gerilimler

İznik’teki bu buluşma, Doğu ve Batı kiliseleri (Katolik ve Ortodoks) arasındaki ‘büyük bölünme’ sonrası 1965 yılında karşılıklı aforozların kaldırılmasının 60. yıl dönümüne kısa bir süre kala gerçekleşmesiyle de ayrı bir anlam taşıyor. O dönemden bu yana iki kilise arasındaki diyalog çalışmaları devam ediyor ve Papaların Türkiye ziyaretleri bu yakınlaşma çabalarının önemli göstergeleri arasında yer alıyor.

Ancak birlik mesajları verilse de, Ortodoks dünyasının önemli bir unsuru olan Rus Ortodoks Kilisesi’nin törende olmaması dikkatlerden kaçmadı. 2018’de Patrik Bartholomeos’un Ukrayna Kilisesi’ne özerklik vermesinin ardından Rus Ortodoks Kilisesi ile Rum Patrikhanesi arasındaki ilişkiler daha da gerilmişti. İtalyan basınında yer alan analizler de Ukrayna savaşının Moskova ile İstanbul arasındaki gerginliği artırdığını ve Rus Patriği Kirill’in İznik’e gelmesinin hayal dahi edilemediğini vurguladı.

Konsilin Tarihsel Önemi ve Günümüzdeki Yankıları

İmparator I. Konstantin’in davetiyle 325 yılında toplanan Birinci İznik Konsili, sadece dini meselelerin tartışıldığı bir ortam olmakla kalmamış, aynı zamanda kilisenin kurumsal yapısının şekillenmesinde ve imparatorluk birliğinin sağlanmasında da kilit bir rol oynamıştır. Konsilde alınan kararlar, Hıristiyanlık inancının temelini oluşturan Nikaia İnanç Açıklaması’nı (credo) ortaya çıkarmış ve Hıristiyanlık teolojisinde önemli bir dönüm noktası olmuştur.

Bugün İznik’te yankılanan birlik ve barış çağrıları, hem geçmişin mirasını onurlandırmakta hem de günümüz dünyasındaki dini ve etnik kökenli çatışmalara karşı bir umut ışığı sunmaktadır. Papa 14. Leo’nun ve Patrik Bartholomeos’un tarihi buluşması, bu coğrafyanın çok kültürlü ve inançlı geçmişiyle gelecek arasında bir köprü kurma potansiyeli taşımaktadır.