Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda uzun süredir görüşülen ve kamuoyunda büyük yankı uyandıran 11. Yargı Paketi, nihayet kabul edildi. Hürriyet’in 24 Aralık 2025 tarihli haberine göre, paketin en kritik maddelerinden biri olan deprem suçlularına ilişkin düzenleme, mağdur ailelerin haftalar süren adalet mücadelesi ve siyasi partilerin uzlaşısı sonucunda netleşti: deprem kaynaklı ölüme sebebiyet verenler, pakette yer alan ‘Covid affı’ düzenlemesi kapsamı dışında bırakıldı.
Deprem Suçluları ‘Covid Affı’ Kapsamı Dışında Kalıyor
Daha önce gündeme gelen 11. Yargı Paketi‘nin 27. maddesi, 2020 yılında Covid-19 salgını nedeniyle cezaevlerindeki yoğunluğu azaltmak amacıyla çıkarılan “Covid izni” uygulamasının genişletilmesini öngörüyordu. Bu düzenleme, belirli suçlardan hüküm giyenlerin denetimli serbestlikle erken tahliyesine imkan tanıyordu. Ancak, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinde binlerce yakınını kaybeden aileler, bu düzenlemenin deprem suçlularını da kapsayacağı endişesiyle “Adalet Peşinde Aileler Platformu” adı altında örgütlenerek yoğun bir mücadele başlattı.
Depremzede aileler, Meclis önünde eylemler yaparak ve iktidar ile muhalefet partilerinin grup başkanlarıyla görüşmeler gerçekleştirerek, deprem kaynaklı ölümlere sebebiyet verenlerin af kapsamı dışında tutulmasını talep etti. Özellikle Hatay’dan yükselen adalet çığlığı, bu konuyu kamuoyunun en önemli gündem maddelerinden biri haline getirdi.
Siyasi Partiler Uzlaşmaya Vardı: Ortak Duruş Sergilendi
Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) Grup Başkanı Abdullah Güler ve Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Grup Başkanvekili Erkan Akçay, depremzede ailelerin taleplerini dikkate alarak görüşmeler gerçekleştirdi. Güler, “Aileleri üzecek bir düzenlemeyi doğru bulmuyoruz” diyerek, deprem suçlarından yargılananların ‘Covid affı’ düzenlemesi dışında tutulması için çalışma başlattıklarını duyurdu. AKP ve MHP, bu konuda uzlaşmaya vardı ve önerge vermeye hazırlanmıştı.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Özgür Özel de, depremzede ailelerin Meclis önündeki eylemlerine dikkat çekerek, partisinin deprem suçlularının bu düzenlemeden yararlanmaması için elinden gelen mücadeleyi vereceğini belirtmişti. Özel, “6 Şubat gecesi ve devamında enkaz altından sesini duyuramayanların yakınları buradan ‘Sesimizi duyan var mı?’ diye bağırıyorlar” ifadelerini kullanmıştı.
Paketin Kapsamı ve Hukuki Nüanslar
Türk Ceza Yasası’nda “deprem suçları” adı altında özel bir suç tanımı bulunmadığı için, düzenleme “deprem kaynaklı ölüme sebebiyet verme” eylemi üzerinden formüle edildi. AKP kaynakları, “taksirle öldürme” kapsamına giren bu suçların çok geniş bir yelpazeyi kapsadığına dikkat çekmişti. TBMM Genel Kurulu’nda yapılan değişiklikle, bu tür suçlardan hüküm giyenler, denetimli serbestlikle erken tahliye hükümlerinden yararlanamayacak.
Bu önemli değişiklik, sadece 6 Şubat depremleri sonrasında açılan yaklaşık 2 bin 500 dava dosyasını değil, aynı zamanda Elazığ ve İzmir başta olmak üzere diğer illerdeki depremlerde yıkılan binalardan ve ölümlerden sorumlu olanları da kapsıyor.
Paket genel olarak terör, anayasal düzene karşı suçlar ile kadın ve çocuklara yönelik kasten öldürme, cinsel istismar, cinsel saldırı suçlarını zaten kapsam dışında tutuyordu. Deprem suçlarının da bu istisnalar arasına alınmasıyla, adalet arayışındaki aileler için önemli bir adım atılmış oldu.
Covid İzni Uygulaması ve Son Durumu
“Covid izni” uygulaması, pandemi döneminde açık ceza infaz kurumlarında bulunan veya denetimli serbestlikte beş yıl veya daha az süresi kalan hükümlülerin salgın riski nedeniyle izinli sayılması ve tahliye edilmesi amacıyla getirilmişti. Ancak, 31 Temmuz 2023 tarihinden sonra hükmü kesinleşenlerin bu düzenlemeden yararlanamaması, “eşitsizlik” eleştirilerine yol açmıştı. 11. Yargı Paketi’nde yer alan bu düzenleme, 31 Temmuz 2023 öncesinde hükmü kesinleşmemiş hükümlülerin veya kesinleşen hükümlülerin, kapalı cezaevinden açık cezaevine, açık cezaevinden denetimli serbestliğe üç yıl daha erken ayrılmalarına olanak tanıyor. Ancak deprem suçluları bu kolaylıktan faydalanamayacak.
Bu son dakika gelişmesiyle birlikte, Türkiye’nin hukuk sisteminde önemli bir dönüm noktası yaşanırken, depremzede ailelerin yıllardır süren acıları bir nebze olsun hafifletilmiş oldu.
11. Yargı Paketi ve Deprem Suçluları: Önemli Kararlar
- Paket Kabul Edildi: TBMM Genel Kurulu’nda uzun süredir beklenen 11. Yargı Paketi onaylandı.
- Deprem Suçlularına Af Yok: Paketteki ‘Covid affı’ düzenlemesinden, deprem kaynaklı ölüme sebebiyet verenler çıkarıldı.
- Mağdur Ailelerin Zaferi: “Adalet Peşinde Aileler Platformu” ve siyasi partilerin girişimleri, bu kararda etkili oldu.
- Geniş Kapsamlı İstisna: 6 Şubat depremleri dahil, Elazığ ve İzmir gibi önceki depremlerdeki sorumlular da af kapsamı dışında bırakıldı.
- Siyasi Uzlaşı: AKP ve MHP’nin mutabakatı, CHP‘nin desteğiyle bu düzenleme yasalaştı.
| Konu | Eski Durum (‘Covid İzni’ Düzenlemesi) | Yeni Durum (11. Yargı Paketi ile) |
|---|---|---|
| Deprem Kaynaklı Ölüm Suçları | Potansiyel olarak erken tahliye imkanı bulunuyordu. | Af kapsamı dışına çıkarıldı, erken tahliye imkanı kaldırıldı. |
| Kapsanan Depremlerden Sorumlular | Taksirle öldürme genel kapsamındaydı. | 6 Şubat, Elazığ ve İzmir depremlerinden sorumlu olanlar dahil edildi. |
| Hükümlülerin Yararlanma Durumu | 31 Temmuz 2023 öncesi kesinleşen hükümlüler için izin vardı. | Terör, anayasal düzene karşı suçlar, kadın-çocuk cinayetleri/cinsel saldırı gibi suçlarla birlikte deprem suçları da istisna tutuldu. |
Bir yanıt yazın